Masakra w Malmedy
Masakra w Malmedy
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
Masakra w Malmedy
Ilustracja
Ciała ofiar masakry na skrzyżowaniu, 14 stycznia 1945
Państwo
Belgia
Miejsce
Malmedy
Data
17–20 grudnia 1944
Liczba zabitych
84 jeńców amerykańskich
Typ ataku
masowe morderstwo
Sprawca
Kampfgruppe Peiper
Położenie na mapie Belgii
Mapa konturowa Belgii, po prawej znajduje się punkt z opisem „miejsce zdarzenia”
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia50°24′14,00″N 6°03′58,30″E
Multimedia w Wikimedia Commons
Makieta w muzeum Baugnez 44 Historical Center przedstawiająca masakrę
Pomnik ofiar masakry w Baugnez
Reporter wojenny Jean Marin ogląda zwłoki cywilów pomordowanych 19 grudnia 1944 w miasteczku Stavelot
Masakra w Malmedy – zbrodnia wojenna popełniona na amerykańskich jeńcach wojennych i miejscowych cywilach przez zgrupowanie Waffen-SS w dniach 17–20 grudnia 1944 roku w okolicach Malmedy w Belgii (prowincja Liège). Zdarzenie to miało miejsce w czasie niemieckiej ofensywy w Ardenach.
Spis treści
1 Masakra w Baugnez
2 Inne zbrodnie
3 Proces
4 W filmie
5 Przypisy
6 Bibliografia
Masakra w Baugnez
Do największej masakry jeńców doszło w pobliżu skrzyżowania niedaleko wioski Baugnez, na trasie między Malmedy a miejscowością Ligneuville (ze skrzyżowania bliżej jest do Ligneuville).
Nacierająca w sektorze północnym, w kierunku zachodnim, grupa bojowa Peipera („Kampfgruppe Peiper”) utworzona z elementów 1 Dywizji Pancernej SS „Leibstandarte SS Adolf Hitler” (LSSAH), wchodzącej z kolei w skład I Korpusu Pancernego SS, pod dowództwem SS-Obersturmbannführera Joachima Peipera, około godziny 12:30 w dniu 17 grudnia 1944 natknęła się na amerykański oddział z 285 Polowego Batalionu Obserwacyjnego Artylerii Polowej, który zmieniał miejsce dyslokacji. Amerykanie dostali w drodze do Sankt Vith wiadomość, że w okolicy działa silna jednostka niemiecka, ale postanowili zaryzykować i nie pojechali objazdem, który umożliwiłby im uniknięcie spotkania z „Kampfgruppe Peiper”. Siły niemieckie były wyposażone w czołgi (w tym ciężkie Panzerkampfwagen VI B Tiger II), Amerykanie natomiast poruszali się lekkimi samochodami terenowymi i ciężarówkami w liczbie około 30 pojazdów i nie posiadali broni przeciwpancernej. Wskutek niemieckiego ostrzału kolumna amerykańska została zatrzymana, zniszczone zostały jedynie cztery ciężarówki. W trakcie krótkiej walki, zginęło trzech żołnierzy amerykańskich.
Około 120 żołnierzy zostało rozbrojonych i ustawionych w otwartym polu w pobliżu skrzyżowania dróg, do pilnowania grupy pozostawiono kilkunastu niedoświadczonych wartowników[1]. W niejasnych okolicznościach celowniczy czołgu Panzerkampfwagen IV o numerze 731, rumuński volksdeutsch, SS-Rottenführer Georg Fleps[2], wychylił się z wieży przejeżdżającego czołgu i otworzył ogień z pistoletu do Amerykanów. Jeńcy rzucili się wówczas do ucieczki i zaczęli szarpać z wartownikami, a wówczas przejeżdżający drogą żołnierze „Kampfgruppe Peiper”, otworzyli do nich ogień. Część Amerykanów zdołała uciec do lasu: od 43 do 56 z nich dotarło do linii alianckich, niektórzy z pomocą ludności belgijskiej. Niemcy ruszyli w pościg za uciekinierami. Kilku z nich ukryło się w kawiarni. Budynek został podpalony przez niemieckich żołnierzy w celu zmuszenia żołnierzy do ucieczki. Po opuszczeniu budynku Niemcy zastrzelili wszystkich, którym udało się tam ukryć[3].
Nie jest znana dokładna liczba zabitych – Niemcy podali liczbę 20 zabitych, belgijscy cywile – 30–35, Amerykanie zaś – 84[2]. Odnaleziono łącznie 86 ciał na miejscu masakry i w pobliżu: 74 znalezione 14–15 stycznia 1945 (do tej pory teren ten stanowił ziemię niczyją) oraz 12 kolejnych znajdywane w ciągu następnych tygodni, jednakże Amerykanie podliczyli jako ofiary jeńców zmarłych z ran i odmrożeń w szpitalach[2].
Pierwsi jeńcy zostali odnalezieni przez amerykańskie patrole 291 Inżynieryjnego Batalionu Bojowego już dwie godziny po masakrze. Wieczorem tego samego dnia członkowie wywiadu VIII Korpusu poinstruowali pierwszych 21 ocalałych jeńców, jakie mają złożyć zeznania. Relacje miały dowieść, że Niemcy z rozmysłem dokonali mordu na amerykańskich jeńcach, a następne ograbili ich zwłoki[1]. W styczniu 1945 stwierdzono, że odnalezione ciała kilkudziesięciu zamordowanych mają rany postrzałowe głowy dokonane bronią krótką z bliskiej odległości lub czaszki rozbite kolbami karabinów[4].
Inne zbrodnie
Według ustaleń komisji Senatu Stanów Zjednoczonych, ofiarą „Kampfgruppe Peiper” padło w tych dniach łącznie 362 jeńców amerykańskich oraz 111 belgijskich cywilów.
Miejsce mordu Jeńcy wojenni Cywile
Honsfeld 19
Büllingen 59 1
Baugnez 86
Ligneuville 58
Stavelot 8 93
Cheneux 31
La Gleize 45
Stoumont 44 1
Wanne 5
Trois-Ponts 11 10
Lutrebois 1
Petit Thier 1
Proces
W kwietniu 1946 odbył się w Dachau przed amerykańskim sądem wojskowym proces dowódcy dywizji LSSAH Josefa „Seppa” Dietricha, dowódcy „Kampfgruppe Peiper” Joachima Peipera i ich podkomendnych ujętych przez siły alianckie. Peipera i 42 oskarżonych skazano na karę śmierci przez powieszenie.
Wskutek protestów niemieckiej opinii publicznej (m.in. przeciwko wykorzystywaniu sfałszowanych relacji) podjęte zostało dodatkowe śledztwo przez komisję Senatu USA, które wykazało uchybienia procesowe i dowodowe, w związku z czym kary śmierci zmienione zostały na kary więzienia, w większości przypadków dożywotniego.
Joachim Peiper podczas procesu wziął na siebie odpowiedzialność za masakrę, chcąc chronić swoich podwładnych, chociaż w jej trakcie nie tylko o niej nie wiedział, ale nawet nie był w jej pobliżu[5]. Został pierwotnie skazany na śmierć jednak w obliczu kontrowersji które pojawiły się w trakcie procesu karę zamieniono na dożywotnie pozbawienie wolności. Ostatecznie został przedterminowo zwolniony z więzienia w 1956[4], 20 lat później zabity został w swoim domu we Francji przez nieznanych sprawców, prawdopodobnie byłych członków francuskiego ruchu oporu[6].
W filmie
O masakrze w Malmedy opowiadają filmy Bitwa o Ardeny (Battle of the Bulge) i Na tyłach wroga (Saints and Soldiers).
Przypisy
Niemieckie okrucieństwa w 1914
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
Ten artykuł od 2018-09 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.
Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do wiarygodnych źródeł.
(Dodanie listy źródeł bibliograficznych lub linków zewnętrznych nie jest wystarczające).
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Amerykański plakat autorstwa Ellswortha Younga ukazujący niemieckie okrucieństwa w Belgii
Artystyczna wizja egzekucji przez Niemców mieszkańców belgijskiego Blegny
Zniszczone przez Niemców belgijskie Leuven
Zburzony Kalisz (1914)
Niemieckie okrucieństwa w 1914 – zbrodnie wojenne popełnione przez Armię Cesarstwa Niemieckiego na początku I wojny światowej w Belgii, we francuskich departamentach Moza, Ardeny i Meurthe i Mozela oraz w Królestwie Polskim.
Osobne artykuły: Front zachodni (I wojna światowa) i Generalne Gubernatorstwo Belgijskie.
W sierpniu i wrześniu 1914 w ciągu trzech tygodni ofiarą zbrodni padło kilka tysięcy cywili oskarżonych o ukrywanie franc-tireur (wolnych strzelców). Plutony egzekucyjne rozstrzeliwały bezzwłocznie, bez procesu niewinnych ludzi. Ponadto dwadzieścia tysięcy domów zostało zniszczonych, między innymi w Visé[1] 600 domów i 1100 w Dinant.
Osobne artykuły: Front wschodni (I wojna światowa) i Zburzenie Kalisza.
Spis treści
1 Lokalizacja
1.1 W Belgii
1.2 We Francji
2 Wyjaśnienia
2.1 Franc-tireurs
2.2 Francuska kontrofensywa
3 Przypisy
4 Bibliografia
5 Linki zewnętrzne
Lokalizacja
W Belgii
Od 5 do 26 sierpnia Armia Cesarstwa Niemieckiego rozstrzelała ponad 5000 cywili w Walonii i zniszczyła ponad 15 000 domów.
Lista miejscowości, w których zamordowano 10 lub więcej osób:
5 sierpnia: Berneau i Soumagne (118 ofiar)
6 sierpnia: Battice (33 ofiary), Blegny, Esneux, Sprimont, Magnée, Mouland, Olne, Hermée, Retinne i Romsée
7 sierpnia: Warsage, Herstal, Lixhe i Louvegné
8 sierpnia: Baelen, Francorchamps, Herve i Labouxhe-Mélen (72 ofiary)
9 sierpnia: Saint-Trond
10 sierpnia: Linsmeau
14 sierpnia: Barchon
15 sierpnia: Wandre
16 sierpnia: Visé
18 sierpnia: Haccourt, Heure-le-Romain (28 ofiar)[2], Tongeren
19 sierpnia: Aarschot (156 ofiar) i Attenrode
20 sierpnia: Liège, Érezée, Andenne (218 ofiar), Franc-Waret[3], Somme-Leuze
21 sierpnia: Arsimont i Auvelais
22 sierpnia: Anloy[4], Mussy-la-Ville, Neufchâteau, Tintigny (120 ofiar)[5], Tamines (383 ofiary), Bouffioulx[6], Couillet, Farciennes, Monceau-sur-Sambre (63 ofiary)[7], Montignies-sur-Sambre (35 ofiar), Charleroi i Dampremy
23 sierpnia: Ethe (218 ofiar), Bièvre (17 ofiar), Bouge, Dinant, Neffe (674 ofiary), Hastière-par-delà (19 ofiar), Spontin, Waulsort, Flénu, Jemappes, Nimy, Quaregnon, Ville-Pommerœul, Saint-Léger, Virton
24 sierpnia: Bertrix, Houdemont, Izel, Offagne, Hermeton-sur-Meuse, Namur, Latour (71 ofiar)
25 sierpnia: Leuven (248 ofiar), Anthée (13 ofiar), Romedenne[8], Surice, Zemst[9]
26 sierpnia: Arlon, Dourbes (3 ofiary) i Frasnes-lez-Couvin (10 ofiar)
We Francji
sierpień: Haybes[10]
10 sierpnia: Jarny (25 ofiar)
11 sierpnia: Bazailles
12 sierpnia: Badonviller (12 ofiar)
20 sierpnia: Nomeny (55 ofiar)[11]
23 sierpnia: Fresnois-la-Montagne (68 ofiar)[12]
Wyjaśnienia
Niemcy stosowali prawo wojenne, według którego udział cywili w działaniach wojennych jest nielegalny i może być dowolnie karany[13].
Franc-tireurs
Irlandzcy historycy John Horne i Alan Kramer (autorzy German Atrocities wydanego w Dublinie w 2001), przebadali archiwa zarówno belgijskie, francuskie, jak i niemieckie i doszli do wniosku, że Niemcy byli przekonani o czynnym udziale wolnych strzelców w sierpniu 1914. Horne i Kramer próbowali zrozumieć, jakie mogły być przyczyny błędnego przekonania Niemców:
rzeczywisty udział wolnych strzelców w wojnie francusko-pruskiej (1870–1871)
konserwatyzm niemieckich polityków i wojskowych nieufnych wobec powstań ludowych
niejasne odczucie, że opór armii belgijskiej, którego się nie spodziewali, był bezprawny i działał na korzyść Francji
panika, w której pruskie oddziały strzelały do siebie nawzajem (fakt ukrywany przez niemiecki sztab główny).
Marc Bloch w swoim Apologie pour l’histoire pisał:
Wiele belgijskich domów jest wyposażonych w wąskie otwory w fasadach, które mają ułatwić tynkarzom ustawienie rusztowania. W tych niewinnych otworach żołnierze niemieccy, w 1914, nigdy by nie widzieli tylu luk, przygotowanych dla strzelców, gdyby ich wyobraźnia przez długi czas nie była manipulowana strachem przed partyzantami.
Francuska kontrofensywa
Te zbrodnie mogą również wynikać z faktu, że Niemcy szczególnie źle odczuli fakt, że Belgia nie zaakceptowała niemieckiego ultimatum (pozwolić przejść niemieckim wojskom przez Belgię w celu zaatakowania Francji, z ominięciem systemu Séré de Rivières’a wzdłuż granicy francusko-niemieckiej) oraz pozwoliła armii francuskiej kontratakować na terytorium Belgii.
Pozycja Belgii opierała się o traktat XVIII artykułów oraz traktat XXIV artykułów, w których sygnatariusze gwarantowali jej neutralność oraz niepodległość. Na mocy owych traktatów Belgia musiała odmówić przemaszerowania armii niemieckiej przez swoje terytorium, a Francja i Wielka Brytania mogły, a nawet musiały interweniować w razie pogwałcenia neutralności lub niepodległości Belgii.
Według Niemców Belgia zawarła sojusz z Francją i Wielką Brytanią, tym samym unieważniając swoją niepodległość i jednocześnie przygotowała się do obrony. Axel Tixhon, profesor historii powszechnej uniwersytetu w Namur, twierdzi, że wojska niemieckie świadomie przygotowały zbiorowe masakry oraz otrzymały rozkaz, aby je wykonać. Zważywszy na liczbę tych zbrodni oraz fakt, że zostały popełnione przez różne oddziały niemieckie, można wyciągnąć wniosek, że zostały wydane polecenia, aby sterroryzować ludność belgijską.
Przypisy
Komentarze
Prześlij komentarz